Zdrowa dieta. Wiesz czym są guma guar, ksylitol i RDA?

 Wyjaśniamy tajemnicze informacje na etykietach

Im krótsza lista składników, tym lepiej. Zwrot "Najlepiej spożyć przed końcem" znaczy tylko tyle, że produkt po tym terminie może tracić smak, kolor czy konsystencję.Informacje na etykietach mają nie tylko zapewnić bezpieczeństwo konsumentów, ale też zagwarantować, że będziemy mogli szybko ocenić, czy dana potrawa nie spowoduje u nas żadnych problemów ze zdrowiem, czy raczej powinni ją sobie odpuścić.

Skład. Spis wszystkich surowców użytych w procesie produkcji. Składniki muszą być wymienione w porządku malejącym według ich wagi (z wyjątkiem mieszanek owoców lub warzyw). W spisie powinny znaleźć się też substancje dodatkowe - barwniki czy konserwanty. Im krótsza lista składników - tym lepiej.

Barwniki. Oznaczone są numerami od 100 do 199. Wśród nich znajdziemy barwniki pochodzenia naturalnego, jak kurkumina (E100), chlorofile (E140), likopen (E160d), antocyjany (E163). Uważać należy na barwniki syntetyczne, zwłaszcza "barwniki z Southampton", które w 2007 r. przebadali brytyjscy naukowcy. Są to: tartrazyna (E102), żółcień chinolinowa (E104), żółcień pomarańczowa FCF (E110), azorubina (E122), czerwień koszenilowa A (E124) oraz czerwień Allura AC (E129). Producenci, którzy dodają któryś z tych barwników, muszą umieszczać na etykiecie ostrzeżenie: "Może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci".

Konserwanty. Oznacza się je numerami - od 200 do 299. Mimo złej reklamy, dzięki nim żywność może być dłużej przechowywana, nie psuje się, nie traci swoich właściwości, smaku, zapachu. Wśród konserwantów znajdziemy syntetyczne substancje, jak benzoesan sodu, którym utrwala się np. dżemy, galaretki, sosy sałatkowe i warzywne, przyprawy. Konserwanty to także związki siarki (siarczyny), stosowane m.in. w winie, suszonych owocach, marynowanych warzywach oraz azotany, azotyny, dodawane do produktów mięsnych, dzięki czemu chronią ją przed rozwojem bakterii jadu kiełbasianego. Ale konserwanty - jak pokazuje część badań - mogą powodować też nasilenie objawów alergicznych oraz problemów żołądkowo-jelitowych. Azotyn III potasu, czyli E249 oraz azotyn III sodu, czyli E250, występujące w mięsie i rybach, mogą przyczyniać się do powstawania nowotworów, depresji, astmy.

Przeciwutleniacze i regulatory kwasowości. Znajdziemy je w przedziale od 300 do 399. Przeciwutleniacze zapobiegają utlenianiu (jełczeniu) tłuszczów. Przemysł spożywczy powszechnie wykorzystuje do tego kwas askorbinowy, czyli witaminę C (E300) i jego różne sole (askorbiniany). Naturalnymi przeciwutleniaczami są również tokoferole, czyli witamina E (E306). W tej grupie znajdziemy też sztuczne antyoksydanty, takie jak galusany (E310-E312), butylohydroksyanizol (BHA; E320) i butylohydroksytoluen (BHT; E321). Regulatory kwasowości to zaś m.in. mleczany, kwas cytrynowy, cytryniany, kwas winowy i jego sole (winiany), kwas fosforowy i jego pochodne (fosforany).

Emulgatory, środki spulchniające, żelujące. To E400 do E499. W tej grupie znajdziemy wiele dodatków używanych w produkcji żywności, są to m.in. karagen (E407), mączka chleba świętojańskiego (E410), guma guar (E412), poliole, czyli alkohole cukrowe (substancje słodzące), takie jak sorbitol (E420), mannitol (E421). Naturalne substancje zagęszczające i żelujące to również pektyny (E440) i żelatyna (E441). Emulgatory, stabilizatory to m.in. sole kwasów tłuszczowych i mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych. Jako emulgator używana jest również często lecytyna (E322) z grupy przeciwutleniaczy.

Środki pomocnicze (E500-E599). Czyli na przykład środki spulchniające, przeciwzbrylające, regulatory kwasowości. Są to m.in. soda oczyszczona (E500), węglany (potasu, amonu, magnezu), chlorki (potasu, wapnia, magnezu), siarczany, wodorotlenki, krzemiany.

Wzmacniacze smaku (E600-E699). To wśród nich znajduje się kwas glutaminowy (E620) i glutaminian sodu (E621), dodawane m.in. do zup w puszkach i proszkach, sosów, sałatek, przypraw. Używa się go też powszechnie w kuchni chińskiej. Jak podaje na swojej stronie internetowej Instytut Żywności i Żywienia, badania nie wykazały działań niepożądanych związanych z tą substancją, wyjątkiem są osoby, które są nadwrażliwe na glutaminian sodu.

Środki słodzące, nabłyszczające i inne (E900-E999). M.in. wosk pszczeli (E901), roślinny wosk candelilla (E902). W grupie tej znajdziemy również syntetyczne substancje słodzące, takie jak acesulfam-K (E950), aspartam (E951), izomalt (E953), sacharynę i jej sole (E954), ksylitol (E967). Stabilizatory, konserwanty, zagęstniki i inne (E1000-E1999). W tej grupie znalazł się m.in. lizozym (E1105), uzyskiwany z białek jaj kurzych, skrobia utleniona (E1404), octan etylu (E1504).

Informacje o roślinnym pochodzeniu rafinowanych olejów i tłuszczów. Całkowicie bądź częściowo uwodorowane tłuszcze, czyli utwardzone - uznane za najbardziej przydatne - również powinny być oznaczone.

Data przydatności do spożycia. Termin, po upływie którego produkt nie powinien być spożywany, bo grozi to zatruciem pokarmowym. Dotyczy to np. śmietany, jogurtu, mięsa.

Najlepiej spożyć przed końcem. To umowna data - spożycie produktów po tym terminie nie jest niebezpieczne. Oznacza jedynie, że produkt może zmienić nieco smak, konsystencję, czy kolor. Dotyczy to np. jajek, czy czekolady.

GDA. Określa wskazane dzienne spożycie składników odżywczych - tłuszczów, tłuszczów nasyconych, cukrów prostych i sodu. Pierwsze trzy są informacją dla tych z podwyższonym stężeniem cholesterolu oraz dbających o wagę, natomiast zawartość sodu czy soli to priorytetowy wskaźnik dla osób z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca.
Zakłada się, że wartość energetyczna naszego całodziennego jedzenia dla zdrowego dorosłego nie powinna przekraczać 2 tys. kcal. W tym dzienna dawka tłuszczu to 70 g, białka 50 g, węglowodanów 260 g, soli 6 g. Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych mogą być wyrażane w przeliczeniu na porcję. Przyjmuje się, że powinna to być ilość produktu spożywczego, którą można zjeść jednorazowo.

RDA
To zalecane dziennie spożycie witamin i składników mineralnych. Podawane wartości są uśrednione i orientacyjne - zapotrzebowanie GDA i RDA jest indywidualne i zależy od takich czynników płeć, wiek, styl życia, stan zdrowia.

Alergeny
Potencjalne substancje alergenne muszą zostać wymienione w liście składników i - co istotne - wyróżnione za pomocą np. grubszej czcionki, innego stylu pisma czy innego koloru tła. Zasady te obowiązują nie tylko w przypadku gotowych pakowanych potraw, ale także w restauracjach czy kawiarniach.
Sylwia Sałwacka
Serwis na swoich stronach www wykorzystuje m.in. pliki cookies w celu zapewnienia Ci maksymalnego komfortu podczas przeglądania serwisu i korzystania z usług. Jeśli kontynuujesz przeglądanie naszej strony bez zmiany ustawień przeglądarki, przyjmujemy, że wyrażasz zgodę na użycie tych plików. Jednak zawsze możesz zmienić ustawienia przeglądarki decydujące o ich użyciu.
Zamknij